Là một du học sinh mang visa (thị thực) F1, bạn hoàn toàn có thể làm việc và kiếm tiền, nhưng nhất thiết phải tuân theo một số quy định khá nghiêm và làm thủ tục xin giấy phép của Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ để tránh bị trục xuất về nước. Đôi khi các luật này khá rối hoặc mẫu đơn bạn phải gửi đi khá phức tạp, cho nên tốt nhất vẫn là bạn đi gặp International Student Office (ISO) ở trường để được tư vấn và hướng dẫn thật kỹ trước khi manh động.

Nhìn chung, việc làm được chia làm 2 loại: trong và ngoài khuôn viên trường. Và nếu bạn muốn làm việc ngoài khuôn viên trường, thì bạn sẽ có 4 chọn lựa khác nhau: CPT, OPT, Severe Economic Hardship, và International Institutions. Tất cả là 5 loại.

Một luật chung cho tất cả các loại việc làm này là bạn nhất định phải giữ visa F1 còn hiệu lực.

(tức là không làm gì để bị tước visa).

Trong khuôn viên trường (on-campus)

Nhiều trường sẽ đòi hỏi bạn phải xin phép ISO trước khi nộp hồ sơ hoặc nhận làm việc nào đó trong khuôn viên trường và có quyền chỉ cho phép bạn đi làm sau năm nhất. Nghe thì có vẻ căng, nhưng loại này là thoải mái nhất vì bạn không phải xin giấy hay đả động gì tới Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ cả. Bạn chắc chắn được hưởng lương.

Ví dụ một số việc làm: trợ giảng, gia sư, nghiên cứu sinh, làm trong thư viện/ký túc xá/văn phòng ở trường/nhà ăn/phòng máy tính và kỹ thuật.

Phí xin giấy tờ on-campus là miễn phí

Các bước làm giấy tờ cơ bản:

Vào trang việc làm của trường và tìm vài công việc bạn thích

Chọn ít nhất 2 công việc

Thông báo cho ISO trước khi bạn nộp đơn xin việc

Nếu ISO đồng ý và nếu bạn chưa có  Social Security Number (SSN), ISO sẽ cấp cho bạn một tờ đơn để trình cho Social Security Administration để lấy được số SSN

Sau khi xin việc thành công, bạn phải xin giấy xác nhận của ông chủ

Sau khi có SSN và giấy từ ông chủ, trình tất cả cho ISO xem và chờ được hướng dẫn thêm

Luật:

  1. Giữ visa F1 còn hiệu lực
  2. Trong năm học, bạn được làm việc tối đa là 20 tiếng/tuần (hoặc ít hơn tuỳ vào luật của trường)
  3. Trong các ngày lễ hoặc kỳ nghỉ, bạn được làm việc toàn thời gian (hơn 20 tiếng/tuần) nếu như vẫn đăng ký học vào học kỳ sau tại trường
  4. Có thể làm nhiều hơn 1 công việc, nhưng tổng thời gian làm việc/tuần nhất định phải tuân theo điều 2 và 3
  5. Có thể vừa làm công việc trong khuôn viên trường và vừa làm CPT, nhưng tổng thời gian làm việc/tuần nhất định phải tuân theo điều 2 và 3
  6. Không thể vừa làm công việc trong khuôn viên trường và vừa làm OPT
  7. Được tiếp tục làm việc trong khuôn viên trường tới khi tốt nghiệp
  8. Luôn thông báo cho ISO nếu có thay đổi về công việc, giờ làm, nghỉ phép, hoặc nghỉ việc

Đáng lưu ý:

  • Một luật bất thành văn là việc sẽ được ưu tiên dành cho học sinh/sinh viên người Mỹ
  • Các công việc này hơi khó xin (đặc biệt là khi học trường nhỏ), vì việc thì ít mà sinh viên thì nhiều. Nên bạn chịu khó liên hệ tìm việc sớm và chọn ít nhất 2 công việc để phòng hờ
  • Nên lựa chọn các công việc có thể giúp cho ngành học và resume/CV của mình (đặc biệt là các việc đòi hỏi 1 tý chuyên môn như trợ giảng, gia sư, nghiên cứu sinh, v..v..). Ghi trong resume là bạn đã làm tại nhà ăn ở trường để kiếm tiền tiêu vặt sẽ không giúp ích gì cho bạn

Curricular Practical Training (CPT)

Đây là công việc nằm ngoài khuôn viên trường. Bạn chỉ có thể nộp đơn xin đi làm CPT khi chương trình học bắt buộc bạn phải đi làm thực tập (ví dụ: intern hay co-op) để được tốt nghiệp hoặc bạn nhất định phải được nhận tín chỉ cho các công việc loại này. Bạn được hưởng lương (nếu kiếm được việc chịu trả lương) và phải nộp giấy tờ online để được sự chấp thuận của Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ.

Ngành học bắt buộc phải đi làm là sao ? Đôi khi một số trường/ngành học bắt buộc bạn phải đi làm trong 1 thời gian (có thể hoãn cả 1 kỳ học hoặc vừa học vừa làm) để lấy kinh nghiệm thực tế.

Đi làm mà nhận tín chỉ là sao ? Đây là trường hợp ngành học không bắt buộc nhưng bạn muốn đi làm!! Thường có một lớp gọi là “Internship”, bạn có thể nói chuyện với người thầy cố vấn (academic advisor) của mình để xem bạn có thể đăng ký vào lớp này không. Đại khái là bạn sẽ đi làm và báo cáo lại tình hình công việc cho người thầy cố vấn để nhận điểm số. Sau khi thuyết phục được thầy tin rằng việc đi làm rất có ích và sẽ không để ảnh hưởng chuyện học thì hẵn thông báo ý định làm CPT cho ISO.

Phí xin giấy tờ CPT là miễn phí

Các bước làm giấy tờ cơ bản:

Xác định xem ngành học có bắt buộc bạn phải đi làm lấy kinh nghiệm hay không. Nếu có, bắt đầu tìm việc. Nếu không, nói chuyện với người thầy cố vấn xem bạn có thể đi làm và nhận tín chỉ được không. Nếu thầy không cho thì bó tay nhé!

Tìm việc và nhất định phải là việc liên quan đến ngành học của bạn

Thông báo cho người thầy cố vấn và ISO chi tiết về việc bạn chọn

Người thầy cố vấn sẽ kiểm tra xem việc đó có liên quan đến ngành học của bạn hay không – nếu có sẽ ký giấy đồng ý

ISO sẽ kiểm tra xem nơi làm việc đó có hợp pháp hay không, giấy đồng ý của người thầy cố vấn có chính xác hay không, và hướng dẫn các luật lệ bạn phải tuân theo

Nói rõ với nơi bạn muốn xin việc bạn là du học sinh và nói thêm là ISO ở trường sẵn sàng giúp đỡ việc lo giấy tờ cho hợp lệ nên họ không phải sợ

Sau khi xin việc thành công, bạn phải xin giấy xác nhận của ông chủ

Nếu chưa có SSN, bạn xem các bước trên

Sau khi ISO đồng ý, ISO sẽ hướng dẫn bạn tận tình các bước gửi giấy tờ tiếp theo cho Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ và chỉnh sửa I20 của bạn

Luật:

  1. Giữ visa F1 còn hiệu lực
  2. Đi làm lấy kinh nghiệm nhất định phải là một phần trong ngành học hoặc bạn đi làm để nhận tín chỉ cho ngành học
  3. Chỉ có thể đi làm sau năm nhất (luật cho sinh viên thạc sĩ, tiến sĩ, và sau tiến sĩ khác 1 tý tuỳ vào trường)
  4. Chỉ có thể đi làm trong tổng thời gian do ông chủ và ISO định ra (ví dụ: 10 tiếng hay hơn/tuần) nhưng trong năm học, bạn được làm việc tối đa là 20 tiếng/tuần (hoặc ít hơn tuỳ vào luật của trường)
  5. Chỉ có thể nộp giấy tờ xin đi làm CPT sau khi có giấy xác nhận việc làm từ ông chủ
  6. Chỉ có thể đi làm dựa trên ngày bắt đầu và ngày kết thúc do ISO định ra – ghi rõ trên I20 (thường ngày kết thúc là cuối học kỳ)
  7. Chỉ có thể đi làm ở nơi mà ISO và người thầy cố vấn đã duyệt qua trước đó. Nếu muốn đổi việc, bạn phải xin phép lại từ đầu
  8. Không có giới hạn cho việc phải được đi làm CPT bao lâu (ví dụ: việc đi làm CPT trong bao nhiêu học kỳ là tuỳ thuộc vào bạn)
  9. Luôn thông báo cho ISO và người thầy cố vấn nếu có thay đổi về công việc, giờ làm, nghỉ phép, hoặc nghỉ việc

Đáng lưu ý:

  • Nếu bạn muốn đi làm để nhận tín chỉ trong mùa hè, bạn vẫn bắt buộc phải đăng ký lớp “Internship” và trả tiền cho khoá học nhé. Thế nên nếu công việc bạn làm không trả lương hoặc bạn không học hỏi gì được gì nhiều thì chẳng nên làm mùa hè
  • Nếu làm CPT toàn thời gian (hơn 20 tiếng/tuần) trong vòng 12 tháng hay hơn, thì bạn mất quyền xin làm OPT
  • Nếu làm CPT toàn thời gian trong vòng ít hơn 12 tháng hoặc CPT bán thời gian (20 tiếng/tuần hoặc ít hơn), thì bạn vẫn được xin làm OPT
  • Nên báo cho chỗ làm biết rõ ngày kết thúc do ISO định ra vì người ta sẽ phải sắp xếp công việc phù hợp cho bạn

Optional Practical Training (OPT)

Tương tự như CPT, OPT là công việc nằm ngoài khuôn viên trường, đòi hỏi bạn phải nộp giấy tờ để được sự chấp thuận của Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ, cho phép bạn được hưởng lương (nếu kiếm được việc chịu trả lương), và bắt buộc việc bạn chọn phải liên quan trực tiếp tới ngành học. Nếu Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ chấp nhận hồ sơ của bạn, họ sẽ gửi thẻ cấp phép lao động (Employment Authorization Document – EAD) qua thư. OPT chia làm 2 loại nhỏ: trước và sau khi bạn tốt nghiệp.

Phí xin giấy tờ OPT là $300+ đó nha, không có miễn phí

Luật chung cho cả hai loại:

  1. Giữ visa F1 còn hiệu lực
  2. Công việc phải liên quan trực tiếp tới ngành học của bạn
  3. Có thể làm nhiều công việc
  4. Tổng thời gian bạn được làm OPT là 12 tháng
  5. Trong 12 tháng làm OPT này, tình trạng thất nghiệp của bạn chỉ được kéo dài tối đa là 90 ngày
  6. Sau mỗi bậc học, bạn được nộp OPT 12 tháng (ví dụ: sau đại học bạn làm OPT, thì sau khi học thạc sĩ xong bạn vẫn có quyền làm OPT thêm 1 lần nữa)
  7. Không có giấy nhận việc vẫn nộp giấy tờ xin làm OPT được
  8. Có thể nộp giấy tờ xin làm OPT sớm nhất là 90 ngày trước khi chương trình học kế thúc và trễ nhất là 60 ngày sau khi chương trình học kết thúc
  9. Bạn không thể đi làm cho tới khi nhận được thẻ EAD từ Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ
  10. Chỉ có thể đi làm dựa trên ngày bắt đầu và ngày kết thúc in trên thẻ EAD
  11. Luôn thông báo cho ISO nếu có thay đổi về công việc, giờ làm, nghỉ phép, hoặc nghỉ việc
  12. Sau khi OPT hết hiệu lực, bạn có 60 ngày để chuẩn bị việc rời khỏi Mỹ, nhận I20 từ chương trình học mới, hoặc chuyển đổi thể loại visa

OPT trước khi tốt nghiệp – việc chọn ngày bắt đầu khá dễ, bạn được toàn quyền quyết định. Có 1 cái lợi là nếu bạn xin được việc để đi làm mùa hè khi còn đang đi học, nhưng không muốn đăng ký CPT và trả tiền học phí cho lớp “Internship”, thì cứ việc đăng ký OPT loại này. Nhưng nên nhớ là tổng thời hạn của OPT chỉ có 12 tháng, thời gian bạn được ở lại Mỹ sau tốt nghiệp sẽ ít hơn nếu bạn làm OPT trong năm học.

OPT sau khi tốt nghiệp– không có ý doạ bạn, nhưng việc chọn ngày bắt đầu OPT là một trong các yếu tố quyết định việc về hoặc ở sau khi tốt nghiệp của 1 học sinh du học. Vụ này tuy dễ nhưng khó.

  • Chọn ngày quá sớm mà không có ai nhận vào làm, bạn sẽ rơi vào tình trạng thất nghiệp. Sau 90 ngày mà vẫn thất nghiệp thì OPT của bạn sẽ bị hết hiệu lực. Trong trường hợp này bạn có thể đi làm tình nguyện viên và các việc không trả lương để thoát khỏi việc thất nghiệp
  • Chọn ngày quá trễ thì sẽ có rất ít công ty muốn nhận vì thời lượng OPT còn lại của bạn quá ít. Cho là bạn còn 10 tháng và thời gian công ty phải bỏ ra để huấn luyện cho bạn quen việc là 3 tháng, thì nhiều khả năng người ta sẽ chọn những ai có thể gắn bó với công ty lâu dài hơn

Để không phải đau đầu việc chọn ngày, mình chân thành khuyên bạn đi làm thực tập viên (internship/co-otp) hoặc xin việc càng sớm càng tốt và trễ nhất là trong học kỳ cuối của năm 4. Khi được nhận thì bạn có thể làm CPT trong năm học rồi tốt nghiệp xong thì xin OPT (và chọn ngày bắt đầu sớm) để được tiếp tục làm công việc hiện tại.

Hồ sơ xin làm OPT sau khi tốt nghiệp của bạn chắc chắn phải có mặt ở văn phòng của Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ trễ nhất là 60 ngày sau khi chương trình học kết thúc. Hồ sơ tới nơi sau ngày đó thì không được xét và bạn xem như bị mất quyền làm OPT.

Các bước làm giấy tờ cơ bản cho OPT sau khi tốt nghiệp:

  • Nếu có ý định làm OPT, bạn liên hệ ISO ngay trong học kỳ cuối cùng để được tư vấn việc xin thẻ EAD
  • Tìm việc và nhất định phải là việc liên quan đến ngành học của bạn
  • Thông báo cho ISO chi tiết về các việc bạn chọn
  • ISO sẽ kiểm tra xem nơi làm việc đó có hợp pháp hay không và hướng dẫn các luật lệ bạn phải tuân theo
  • Bạn nên nộp hồ sơ xin việc ngay lúc này để xem có được nhận không
  • Nếu có, nói chuyện với ISO để đăng ký thông tin công việc của bạn vào hệ thống
  • Nếu không, tiếp tục tìm việc
  • Nói rõ với nơi bạn muốn xin việc bạn là du học sinh và nói thêm là ISO ở trường sẵn sàng giúp đỡ việc lo giấy tờ cho hợp lệ nên họ không phải sợ
  • Sau khi xin việc thành công, bạn phải chờ thẻ EAD tới trước khi bắt đầu làm việc
  • Xin giấy xác nhận của ông chủ và nộp cho ISO
  • Gửi bản copy thẻ EAD của bạn cho ông chủ
  • Nếu chưa có SSN, bạn xem các bước trên

Gia hạn OPT (chỉ áp dụng cho học sinh STEM)

Sau khi OPT 12 tháng của bạn hết hiệu lực, bạn có thể xin gia hạn thêm nếu ngành học của bạn thuộc loại STEM (science, technology, engineering, mathematics) – tức là ngành học thuộc phạm vi khoa học, kỹ thuật, kỹ sư, và toán học. Hiện tại thì theo bộ luật mới (có hiệu lực từ ngày 10 tháng 5 năm 2016), thì du học sinh thuộc loại STEM sẽ được gia hạn OPT thêm 24 tháng . Vậy nên học sinh STEM sẽ được đi làm ở Mỹ tổng cộng là 36 tháng.

Những ai đang trong thời gian 17 tháng gia hạn (hết hiệu lực vào ngày 10/5 hoặc sau đó) thì sẽ đc phép gửi giấy tờ xin thêm 7 tháng nữa cho đủ 24 tháng dưới bộ luật mới.

Nếu như thẻ EAD của bạn đã hết hạn để làm OPT, bạn có thể tiếp tục làm việc thêm tối đa là 180 ngày trong khi giấy tờ xin gia hạn OPT đang được xét.

Severe Economic Hardship

Nếu du học sinh chứng minh được khả năng tài chính của mình đột ngột bị mất thì có thể gửi giấy tờ đến Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ và xin đi làm để trang trải cuộc sống. Bạn vẫn phải xin cấp thẻ EAD và không cần phải có giấy nhận việc trước khi xin cấp thẻ. Bạn không bị giới hạn làm việc cho công ty nào, ở đâu. Các bước làm giấy tờ thì bạn nên nhờ ISO tư vấn là tốt nhất.

Luật:

  1. Giữ visa F1 còn hiệu lực trong ít nhất 1 năm học
  2. Điểm số tốt
  3. Chứng minh được việc mất khả năng tài chính là hoàn toàn ngoài ý muốn/không đoán trước được
  4. Chứng minh được bạn không thể kiếm đủ tiền từ các công việc trong khuôn viên trường
  5. Chứng minh được bạn đã rất cố gắng tìm việc trong khuôn viên trường
  6. Bạn không thể đi làm cho tới khi nhận được thẻ EAD từ Cục Di trú và Quốc tịch Mỹ

Vài ví dụ được xét là mất khả năng tài chính bất đắt dĩ:

  • Mất học bổng hoặc việc làm trong khuôn viên trường nhưng không phải do lỗi của bạn
  • Giá chuyển đổi nội/ngoại tệ lên xuống đột ngột
  • Học phí hoặc chi phí sinh hoạt tăng đột ngột
  • Bệnh nặng đột xuất và nhiều chi phí nhanh chóng phát sinh

International Institutions

Nếu bạn được nhận vào làm ở một trong các tổ chức thế giới thì chúc mừng, chúc mừng, và chúc mừng! Bạn sẽ không bị bó buộc bởi nhiều luật lệ của CPT, OPT, hay các thứ linh tinh khác! Các bước làm giấy tờ thì bạn nên nhờ ISO tư vấn là tốt nhất.

Luật:

  1. Giữ visa F1 còn hiệu lực trong ít nhất 1 năm học
  2. Bạn phải được nhận làm bởi một trong các tổ chức trong list này
  3. Công việc phải thuộc phạm vi của tổ chức đó và liên quan tới ngành bạn học
  4. Điểm số tốt

Lợi ích so với CPT hay OPT:

  • Vẫn có thể đi làm dù ngành học có thể không đòi hỏi bạn đi làm hoặc bạn không vừa đi làm vừa nhận tín chỉ
  • Bất kể bạn làm trong bao lâu và thời lượng bao nhiêu, bạn vẫn có quyền nộp giấy tờ xin làm OPT sau khi tốt nghiệp

Nguồn: ST từ chia sẻ của một du học sinh.

============================================================================================

Chi tiết vui lòng liên hệ:

Công ty TNHH Hợp tác Du học Quốc tế Hà Nội (HISA Co)

Trụ sở chính: Tầng 4, Tòa nhà số 279 Vũ Tông Phan, Phường Định Công, Quận Hoàng Mai, TP Hà Nội (Bên cạnh 699 Vũ Tông Phan). ĐT: 0243.640.1996 hoặc 0243 640 1997  

CN Hồ Chí Minh: Tầng 2, Tòa nhà Đức Nhân, 328 – 330 Phan Xích Long, Phường 7, Quận Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh. ĐT: 028.3517 0797 hoặc 028.3517 0798

Hotline: 0983104430

Email: duhoc@hisa.vn hoặc duhoc@hisa.edu.vn

Website: https://hisa.edu.vn/

Skype: hisa_education

Fb: https://www.facebook.com/DuHocToanCauHISA/